Biyografi
Gevheri, 17. yüzyılın önde gelen saz şairlerinden biridir. Hayatı hakkında pek fazla bilgi bulunmamakla birlikte, 17.
yüzyılın ortalarında doğduğu ve Kırımlı olduğu sanılmaktadır. Şiirlerinde 'Bir kemter kulundur Garip Mehemmed' dizesinden adının 'Mehmed' olduğu anlaşılmaktadır. Medrese eğitimi almış ve aruz ile hece ölçüsü ile şiirler yazmıştır.
1700 yılında ölen Bahri Paşa'nın divan kâtipliğini yapmış, Osmanlı İmparatorluğu'nun İstanbul ve Bursa gibi büyük şehirlerinde de divan kâtipliği görevlerinde bulunmuştur. Şiirlerinden, yurt içinde çok gezdiği, Şam, Arabistan ve Rumeli'de bulunduğu anlaşılmaktadır. Bir süre Şam ile Bağdat'ta devlet görevlisi olarak görev yapmıştır.
Gevheri, daha çok İstanbul'da yaşayan bir halk ozanı olarak tanınmakta, gezgin bir halk ozanı olmadığı anlaşılmaktadır. IV. Mehmet'in Avusturya seferleri için 1663-1683 yılları arasında başarı dileklerinde bulunan şiirler yazmış, Eğri kalesinde şehit olan Alay beyi büyükbabası Ahmet Ağa'ya bir mersiye yazmıştır.
Şiirlerinde halktan alınmış deyişler, duyuşlar ve mecazlar dikkat çekmektedir. 1737 yılında öldüğü tahmin edilmektedir. Şiirleri ilk defa 1928 yılında edebiyat tarihçisi Sadettin Nüzhet Ergun tarafından derlenmiş, daha sonra 1958 yılında Mehmet Halit Bayrı tarafından 'Gevherî- Hayâtı ve Eserleri' adıyla bir kitap yayımlanmıştır.
Son olarak, 1987 yılında araştırmacı yazar Şükrü Elçin tarafından eserleri üzerine bir kitap yayınlanmıştır.