Behçet Kemal Çağlar

Sair

Ad Gününə Qalan Vaxt (117 yaşında)

-
Gün
-
Saat
-
Dəqiqə
-
Saniyə

Bioqrafiya

Doğum tarixi: 23 iyul 1908 Ölüm tarixi: 24 oktyabr 1969 Behçet Kemal Çağlar 61 yaşında vəfat edib. Doğum yeri: Tepecik kəndi, Erzincan Behçet Kemal Çağlar, 1933-cü ildən Faruk Nafiz Çamlıbel ilə birlikdə "Onuncu Yıl Marşı"nı yazmışdır. Atatürk islahatlarına bağlılığı ilə tanınır və "Devrim Şairi" kimi məşhurlaşmışdır.

O, 23 iyul 1908-ci ildə babasının iş yeri səbəbindən yerləşdiyi Erzincan'ın Tepecik kəndində anadan olub. Behçet Kemal Çağlar, Kayserinin tanınmış Şabanbeyzadələr ailəsindən Şaban Hamdi Beyin oğludur. Atası Kayserinin Bünyan bölgəsində yerləşən Burunguz adlı Türkmen oymağındandır, anası isə Balıkesirin Çepni yörüklerinden Kolağası Ahmet Ağa'nın qızıdır.

"Behçet" adı babasının əmisi adından, "Kemal" adı isə hürriyyət qəhrəmanı Namık Kemalə ithaf olunmuşdur. O, 1913-cü ildən Boluda İmaret İlkokuluna gedərək ilk təhsil həyatına başlamışdır. 1915-ci ildən etibarən Konya'da Numune Mektebinə, ertəsi il isə Konya Sultanisinə daxil olub. 1916-cı ilin payızında atası Kudüs Ziraat Müdürlüğü'ne təyin edildikdən sonra bir müddət Kudüsdə qalmışdır.

Daha sonra Kudüsdən Kayseriyə qayıdan Behçet Kemal, burada ilk, orta və ali təhsilini tamamlamışdır. İlk şeiri "Hep Gençlik" dərgisində dərc olunmuşdur. Daha sonra onun şeirləri "Türk Yurdu" və "Hayat" (1927) dərgilərində yayımlanmışdır. Ankara Ulusda bəzi şeirlərində "Ankaralı Aşık Ömer" adı ilə çıxış edən Behçet Kemal Çağlar, 1949-cu ildə "Şadırvan" dərgisini nəşr etməyə başlamışdır.

O, Faruk Nafiz Çamlıbel ilə birlikdə 1933-cü ildə Cemal Reşit Rey tərəfindən düzəldilən "Onuncu Yıl Marşı"nı yazmışdır. Atatürkün istəyi ilə 1934-1936 illəri arasında İngiltərədəki Cambridge Universitetində İngiliz ədəbiyyatı üzrə tədqiqlər aparıb. Halkevlerinin açılışında yazdığı "Çoban Piyesi" və daha sonra yazdığı "Ergenekon Piyesi" ilə Atatürkün diqqətini çəkməyə müvəffəq olmuşdur. 1935-1940-cı illərdə Halkevleri müfəttişi olaraq çalışmış, bu dövrdə xalq şeiri və xalq sənəti ilə yaxından maraqlanma imkanı əldə etmişdir.

O, Atatürk və milli şeir mövzularında tanınmış, Vətən sevgisi ilə dolu bir insan olmuşdur. Gericiliyi önləmək üçün mübarizə aparmış, müxtəlif dərgilərdə bu mövzuda yazılar dərc etdirmişdir. Atatürkün ölümü Behçet Kemal'in ruhunda dərin bir kədər yaratmış və bu, onu Atatürkün emanətinə bağlı olmasına səbəb olmuşdur. Behçet Kemal Çağlar, 8 mart 1944 - 14 iyun 1946 tarixlərində və 5 avqust 1946 - 24 mart 1950 tarixlərində Cumhuriyyət Xalq Partiyasından Erzincan milletvekili seçilərək parlamentdə fəaliyyət göstərmişdir.

VIII dövr milletvekili ikən 15 yanvar 1949-da Şemsettin Günaltayın baş nazir təyin olunmasından sonra, Atatürk inqilablarından geri addım atıldığı iddiasıyla 24 yanvar 1949-da partiyasından istefa etmişdir. 1 aprel - 25 noyabr 1949 tarixlərində həftəlik "Şadırvan" sənət dərgisini nəşr etmişdir. Daha sonra Robert Kollec'də müəllimlik etmişdir. 27 may 1960-cı il hərbi çevriliş zamanı iş başına gələn hərbi idarə tərəfindən seçilmiş təsis məclisi üzvlərindən biri olmuşdur.

6 yanvar 1961 - 15 oktyabr 1961 tarixlərində Təsis Məclisi Dövlət Prezidenti Nümayəndəliyi, sonradan TRT İdarə Heyəti Başçı­lığı, Akbank Nəşriyyat Müdirliyi, TRT Proqram Mütəxəssisi kimi vəzifələrdə çalışmışdır. Behçet Kemal Çağlar, İstanbul Radyosunda, 27 may 1960-dan əvvəl və sonra, aralıq müddətlə "Şiir dünyamız" proqramını rəhbərlik etmişdir. Behçet Kemal Çağlar 24 oktyabr 1969-cu ildə İstanbulda 61 yaşında ürək qanaması nəticəsində vəfat edib. Onun şeirləri biçim və essensiya baxımından iki mənbədən ilham alır: xalq şeiri və Kemalizm.

Mili duyğuları ifadə edən şeirləri, vətən gözəlliklərini də ehtiva edir. Hecənin imkanlarını ən yüksək səslə ifadə edə bilmək üçün zorlayır. Onun şeirləri fərd üçün yox, kütlə üçün yazılmışdır. Behçet Kemal Çağlar’ın anısına onun qardaşı Fikret Çağlar tərəfindən yaradılan Behçet Kemal Çağlar Armağanı yalnız 1970-ci ildə "Sakarya Meydan Savaşı" adlı şeir kitabı ilə Ceyhun Atuf Kansuya təqdim olunmuşdur.

**Əsərləri:** **Şeir Kitabları:** 1933 - "Erciyesten Kopan Çığ" 1933 - "Burada Bir Kalp Çarpıyor" 1965 - "Atatürk’e Şiirler" 1966 - "Benden İçeri" (bütün şeirləri) 1970 - "Behçet Kemal Son Şiirleri" (ölümündən sonra Fikret Çağlar tərəfindən toplanıb) **Teatr Oyunları:** 1933 - "Çoban" 1935 - "Atilla" 1936 - "Deniz Abdal" 1937 - "Göklerin Fethi Timur və Yıldırım Operası" (nəşr olunmayıb) **Digər Yaradılmalar:** 1930 - "Ankaralı Âşık Ömer’in Cumhuriyet Destanı" 1935 - "Halkevleri" (tədqiqat) 1937 - "Hasan Ali Yücel Hayatı və Eserleri" 1938 - "Mütarekeden Sonrakılar" (O. Burian və H. Y.

Şehsuvaroğlu ilə) (Antologiya) 1940 - "Cumhuriyetimizin On Yedinci Yılında Âşık Ömer’den Destanlar, Türküler" 1945 - "İlköğretim Destanı" 1947 - "Hür Mavilikte Gezi" 1954 - "Namık Kemal" (tədqiqat) 1955 - "Dolmabahçe'den Anıtkabir'e Kadar" (nəzarət) 1959 - "Türk və Dünya Ədəbiyyatından Derlənmiş Şiirlər" 1961 - "Dünyadan Kırk Büyük" 1962 - "Dünyadan Kırk Anıt" 1964 - "Dünyadan Kırk Olay" 1966 - "Kur'an-ı Kerim'den İlhamlar" 1967 - "Atatürk Deniz'inden Damlalar" (antologiya) 1968 - "Battal Gazi Destanı" 1969 - "Bugünün Diliyle Atatürk'ün Söylevleri" 1971 - "Malazgirt Zaferinden İstanbul Fethine" (dörd destan) 1997 - Yeğeni Selcan Cağlar tərəfindən yayıma hazırlanmış 4 əsər **Onuncu Yıl Marşı:** Çıxdıq açıq alınla on ildə hər savaştan; On ildə on beş milyon gənc yaratdıq hər yaştan; Başda bütün dünyanın saydığı başkomandan, Demir ağlarla ördük anayurdu dörd başdan. Türküz: Cumhuriyet’in göğsümüz tunç sipəri; Türk’e durmaq yaraşmaz, Türk öndə, Türk irəlidə! Bir hızda kötülüyü, geriliyi boğarıq, Karanlığın üstünə günəş kimi doğarıq. Türküz, bütün başlardan üstün olan başlarıq; Tarixdən əvvəl vardıq, tarixdən sonra varıq.

Türküz: Cumhuriyet’in göğsümüz tunç sipəri; Türk’e durmaq yaraşmaz, Türk öndə, Türk irəlidə! Çizərək qanımızla öz yurdun hartasını, Dindirdik memleketin illər süren yasını; Bütünledik hər yandan müstəqillik müharibəsini… Bütün dünya öyrəndi Türklüyü saymasını! Türküz: Cumhuriyet’in göğsümüz tunç sipəri; Türk’e durmaq yaraşmaz, Türk öndə, Türk irəlidə! Örnəkdir millətlərə açdığımız yeni iz; İmtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir kitleyiz: Uyduq görüşdə bilgi, gidişte ülküye biz. Tersinə dönsə dünya yolumuzdan dönmərik. Türküz: Cumhuriyet’in göğsümüz tunç sipəri; Türk’e durmaq yaraşmaz, Türk öndə, Türk irəlidə! Söz: Faruk Nafiz Çamlıbel Musiqi: Cemal Reşit Rey