Bioqrafiya
Doğum tarixi: 24 avqust 1892 Ölüm tarixi: 27 avqust 1975 Haile Selasiye 83 yaşında vəfat edib. Peşəsi: Dövlət Başçısı Doğum yeri: Ejersa Goro, Harar Eyaləti, Etiyopiya Ölüm yeri: Addis Ababa, Etiyopiya Etiyopiya imperatoru Haile Selasiye, 57 illik hökmranlığı dövründə, daxildə repressiv, xaricdə isə müstəqil bir siyasət yürütmüşdür. Haile Selasiye, 24 avqust 1892-ci ildə Etiyopiyanın Harar Eyaləti, Ejersa Gora kəndində çamurdan inşa olunmuş bir evdə anadan olub. Onun əsl adı Ras Tafari Makonnen’dir.
Atası Ras Makonnen, Etiyopiya (Habeşistan) imperatoru II. Menelik’in (1844-1913) əmisi oğludur. II.
Menelik, 1896-cı ildə İtalyan ordusunu Adoua döyüşündə böyük bir məğlubiyyətə uğratmış bir imperatordur. Makonnen də bu döyüşdə imperatorun sağ əl olaraq mühüm nailiyyətlər əldə etmiş və ölkənin ən güclü şəxslərindən biri olmuşdur. Adoua döyüşü, Qara Afrika tarixinin ən böyük döyüşlərindən biri sayılır.
1924-cü ildə, Ras Tafari, Kudüs, Kahire, İskəndəriyyə, Paris, Brüssel, Amsterdam, Stokholm, London, Cenevrə və Atina’ni əhatə edən Avropa və Orta Şərq turu həyata keçirdi. Kraliça Zaudito 2 avqust 1930-cu ildə öldükdən sonra Tafari Makonnen “Negasa Negast” (kralların kralı) titulunu alaraq “Haile Selasiye” adı ilə taxta çıxdı. Ras Tafari taxta çıxanda "Kutsal Üçlüyün Gücü" mənasını verən Haile Selasiye unvanını aldı.
Hökmdarın bir sıra digər titulları da var idi: "Yəhuda qəbiləsini fəth edən aslan", "Tanrıların sevimli qulu", "Krallar kralı". Lakin Haile Selasiye, Etiyopiyanın İtaliya ilə gərginlik yaşamasına baxmayaraq, beynəlxalq aləmdə tanınmırdı. Haile Selasiye, Etiyopiyanın digər Afrika ölkələri kimi tamamilə müstəmləkə edilməsinin qarşısını aldı.
İmperatorluğun müstəqilliyini qorumaq üçün Makonnen, Eritrea ilə federasiya yaradaraq, Etiyopiyanın ərazilərini genişlətdi və dəniz sahili olmasını təmin etdi. Ölkədə liberal bir rejim qurmaq məqsədilə bir parlament yaradıldı və bir sıra reformlar həyata keçirildi. O, köləliyi ləğv etdi; ölkəsinə milli və beynəlxalq hava yolları, bir universitet və bir milli radio qazandırdı; ordunu müasirləşdirdi; məmur və işçilərdən ibarət yeni bir şəhərli sinfi formalaşdırdı.
Bu zaman İtaliya, Afrika’da yeni müstəmləkələr əldə etmək üçün hazırlıqlara başlamışdı. Benito Mussolini 2 oktyabr 1935-ci ildən başlayaraq, öz müstəmləkəsi Somali ilə Etiyopiya arasındakı sərhəddə bəzi dəyişikliklər etmək bəhanəsi ilə hücuma keçdi. Fransa İtaliya’yı dəstəkləyərək, Etiyopiya’ya göndəriləcək silahlara əl qoydu.
Faşizm tərəfdarı Pierre Laval o dövrdə Fransa'nın xarici işlər naziri idi. İngilislər də İtalyan donanmasının Süveyş Kanalı’ndan keçməsinə icazə verdilər. Etiyopiya çox zəif vəziyyətdə idi.
İtalyanlar yandırıcı silahlarla, qazlarla və dum-dum güllələri ilə hücuma keçdilər. Etiyopiyalar özlərini müdafiə etməyə çalışsalar da, nəticədə paytaxt Addis Ababa düşdü və imperator Haile Selasiye 2 may 1936-cı ildə ailəsi ilə birlikdə əvvəlcə Cibuti’ye, sonra isə İngiltərəyə qaçaraq Birləşmiş Krallıqda, Filistin Mandasında yerləşən Kudüs’e doğru yola çıxdılar. Hayfa’danək gəlib Kudüs’e çatdılar.
İtalyanlar Etiyopiyanı Eritrea və Somali ilə birləşdirərək İtalyan Şərq Afrikası adlı bir müstəmləkə yaratdılar. 1941-ci ildə İngiltərənin yardımı ilə ölkə İtalyan nəzarətindən azad olunduqda, Haile Selasiye öz ölkəsinə döndü. Bu zaman ölkəsinin idarəsinin dağılmış olduğunu gördü.
İdarəni yenidən qurmaq və Etiyopiyanın müdafiəsini gücləndirmək üçün əlindən gələni etdi. Aşamalı şəkildə, bir çox gənci təhsil almaq və digər mədəniyyətlərdən elmi və sosial yeniliklər öyrənmək məqsədilə xaricə göndərdi. Ölkənin infrastrukturunu inkişaf etdirdi və körpülər, xəstəxanalar, fabriki və məktəblər inşa etməyi bacardı.
Bu dövrdə o, Qərb gücləri tərəfindən dəstəkləndi. Bir çox insanlar onu böyük bir islahatçı kimi görürdü. 1962-ci ildə Eritrea’yı Etiyopiyaya qatdı.
Haile Selasiye, 1911-ci ildə Woizeru Menen Asfau ilə evləndi. Onun 4 qızı, 2 oğlu oldu. Etiyopiya kəndlisi, mövcud feodal sistem səbəbindən acı çəkdi.
1974-cü ildə Vollo’da baş verən 200 min nəfərin ölümünə səbəb olan böyük aclıq faciəsi, ordunun 12 sentyabr 1974-cü ildə imperatoru taxtan endirməsinə səbəb oldu. Haile Selasiye 27 avqust 1975-ci ildə Etiyopiyanın Addis Ababa şəhərində gözetim altında yaşadığı iqamətgahında prostat əməliyyatının fəsadları nəticəsində "nəfəs çatışmazlığından" 83 yaşında dünyasını dəyişdi. Etiyopiyanı idarə edən adam üçün hətta dəfn mərasimi belə keçirilmədi.
Onun məzarı hələ də bilinmir.