Bioqrafiya
Doğum Tarixi: 7 İyun 1942 Ölüm Tarixi: 20 Oktyabr 2011 Muammer Kaddafi 69 yaşında vəfat edib. Peşəsi: Komutan, Dövlət Başçısı Doğum Yeri: Sirte, Libya Ölüm Yeri: Sirte, Libya Muammer Ebu Minyar el-Kaddafi, 7 İyun 1942-ci ildə Akdeniz sahilindəki Libya'nın Sirte şəhəri yaxınlığında Bedevi bir ailənin övladı olaraq dünyaya gəlib. Gənc yaşlarından Mısır dövlət başçısı Cemal Abdülnasırın Arap sosializmi və Arap millətçiliyinə əsaslanan ideologiyasına heyranlıq göstərirdi.
Kaddafi, 1956-cı ildə Süveyş Kanalı Krizində İsrailə qarşı keçirilən protest aksiyalarında iştirak edib. 1 Sentyabr 1969-cu ildə Muammer Kaddafi, gənc zabitlərin lideri olaraq Kral İdrisə qarşı qan tökülmədən bir çevriliş həyata keçirib. Bu zaman Kral İdris Türkiyədə, Bursa termal su mənbələrində müalicə olunurdu.
Kralın yeğəni, varis El Rida, radyo ilə taxtdan imtina etdiyini bildirdikdən sonra ev həbsinə alınmışdı. Monarchiya ləğv edildi və yeni Libya Ərəb Respublikası elan olundu. 27 yaşında hakimiyyəti ələ keçirən Muammer Kaddafi, qısa zamanda Batı əleyhinə qruplar üçün cənnətə çevrilən ölkəsi Libya'nın avtoritar rəhbəri oldu.
İmperializmə qarşı mübarizə iddiasında olan bəzi təşkilatlar, Libya'nın hərbi və maliyyə dəstəyini öz xeyirlərinə çevirdilər. Çevrilişdən sonra ölkədəki nəzarəti ələ alan İnqilab Komanda Şurasının sədri olaraq Kaddafi, 1970-ci ildən baş nazirlik vəzifəsini də icra etməyə başladı. Eyni il, Libya'nın "azad bir ərəb demokratik respublikası" olduğunu təsdiqləyən yeni bir konstitusiya hazırlayaraq ABŞ və İngiltərənin ölkədəki hərbi bazalarını bağlatdı.
1974-cü ildə Kıbrıs əməliyyatı zamanı Türkiyəyə yardım etdi. Muammer Kaddafi, 20-ci əsrin digər siyasi fiqurları kimi, "İslam sosializmi" adını verdiyi siyasi fəlsəfəsini "Yaşıl Kitab" adıyla 1975-1979-cu illərdə üç cildlik kitabında açıqladı. Kaddafi həm Marksizmdən, həm də Kapitalizmdən fərqlənən "beynəlmiləl üçüncü yol" nəzəriyyəsini irəli sürdü.
Cemal Abdülnasırın Arap Birliyi siyasətini fəal müdafiə edən Kaddafi, Nasırın 28 Sentyabr 1970-də ölümündən sonra Arap millətçiliyi fikrinin ideoloji lideri olmağa çalışdı. Kaddafinin Tunis ilə birləşmə təşəbbüsü 1974-cü ildən uğursuzluqla nəticələndi. Misir və Libya arasında tam birləşmə cəhdi isə iki ölkənin qarşılıqlı ittihamlarına görə baş tutmadı.
1977-ci ildə bu mübahisələr silahlı toqquşmalara və diplomatik əlaqələrin qırılmasına səbəb oldu. Noyabr 1985-ci ildə CIA tərəfindən Kaddafi idarəsinə qarşı gizli əməliyyatların keçirildiyi açıqlandı. ABŞ, Roma və Vyanadakı İsrail hava yolları bürolarına Filistinlilər (Ebu Nidal qruplaşması) tərəfindən edilən hücumların (Dekabr 1985) Libya tərəfindən dəstəkləndiyini iddia etdi.
Komşu ölkələr olan Tunis və Misirdə 30 il boyunca hakimiyyətində olan Bin Ali və Hüsnü Mübarək rejimlərin sona çatması ilə nəticələnən etiraz dalğalarının ardından, fevral 2011-də Libya-da da Kaddafi hakimiyyətinə qarşı narazılıqlar baş qaldırdı. Libya'da baş verən vətəndaş müharibəsindən sonra, 23 Avqust 2011-də müxaliflər Kaddafinin Tripolidəki Babül Aziziya qərargahına daxil olmağı bacardılar. 20 Oktyabr 2011-də, sirti şəhərində, Milli Keçid Şurasına aid hərbçilər tərəfindən ələ keçirildi.
Linç edilib öldürülməsi bəzi mühitlərdə etiraza səbəb oldu. Kaddafi 25 Oktyabr 2011-də çöldə, naməlum bir yerdə dəfn edilib. Libya'nın paytaxtı Tripolidəki Eş-Şuheda (Şəhidlər) Meydanında hər il devirilmiş lider Muammer Kaddafinin 42 illik hakimiyyətinə son verən 17 Fevral inqilabının ildönümü qeyd olunur.