13 İyul Doğulan Məşhurlar

13 Temmuz 1942

Harrison Ford, 13 iyul 1942-ci il tarixində Çikaqo, İllinoys, ABŞ-da anadan olub. İrlandiya və Almaniya köklərinə malik olan Ford, kino dünyasında ən çox tanınan simalardan biridir. "Ulduz müharibələri" seriyasında Han Solo xarakteri ilə böyük məşhurluğa nail olmuş, "İndiana Ceffers" seriyası ilə də kino tarixində adını yazdırmışdır. Kino karyerasına 1966-cı ildə "Dead Heat on a Merry-Go-Round" filmi ilə başlamış, ardından bir çox önəmli istehsalda rol almışdır. 1973-cü ildən George Lucas ilə tanışlığı karyerasında dönüş nöqtəsi olmuşdur. Lucas, Ford'u "American Graffiti" filmində köməkçi rolda oynaması üçün seçmişdir. Bu film, Ford'un kinoya dönüşünü təmin etmiş və onu Hollivudun önəmli simalarından biri halına gətirmişdir. 1977-ci ildən "Ulduz müharibələri: Bölüm IV - Yeni Ümid" filmində Han Solo rolu ilə dünya miqyasında tanınmağa başlamışdır. Ford, 1981-ci ildə "Raiders of the Lost Ark" filmində İndiana Ceffers xarakterini canlandıraraq, macəra və aksiyon janrında da böyük uğur qazanmışdır. 1985-ci ildən "Witness" filmindəki performansı ilə ən yaxşı kişi aktyor Oscar mükafatına namizəd göstərilmişdir. 2001-ci ildə Guinness Rekorlar Kitabı tərəfindən yaşayan ən zəngin aktyor kimi qeyd olunmuşdur. Bugünə qədər oynadığı filmlər toplamda 3 milyard dollarlıq kinoteatr qazancı əldə etmişdir. Harrison Ford, ətraf mühitin qorunması ilə bağlı çalışmaları ilə tanınır və Indianapolis Prize mükafatına layiq görülmüşdür. 2010-cu ildən Calista Flockhart ilə evlidir və bu evlilikdən bir oğlı vardır. Harrison Ford, hal-hazırda da aktiv olaraq kino karyerasını davam etdirir.

13 Temmuz 1949

Yavuz Taner, Türk xalq musiqisinin sevilən səsi olaraq tanınır. 1949-cu ilin iyul ayında İstanbulda anadan olub. Əslən Sivasın Gemerek rayonundandır və əsl soyadı Durmuşdur. İlk təhsilini başa vurduqdan sonra orta məktəbə davam edib, lakin musiqi təhsili almaq məqsədilə məktəbdən ayrılıb. 1964-cü ildə Aksaray Musiki Cəmiyyətinə qatılaraq Abdullah Nail Bayşu, Nida Tüfekçi və Adnan Ataman kimi ustalardan Türk xalq musiqisi təhsili alıb. 1969-cu ildə ilk 45-lik diskini Arya Plakçılıq altında "Sen Gelsen De Olur – Kalbe Asla Değilmez" adı ilə çıxarıb. Ardınca Kervan Plakçılıqdan "Güzel Kızlar – Gemiciler Kalkalım" adlı 45-liklə musiqiseverlərə təqdim edir. 1980-ci ildə İstanbul Dövlət Bələdiyyə Konservatoriyası tərəfindən təşkil edilən Türk xalq musiqisi topluluğu imtahanını keçərək karyerasına bu sahədə davam edib. 1980 və 1990-cı illər arasındakı dövrdə Türk xalq musiqisi korosunda solist və korist kimi fəaliyyət göstərib, bağlama və ud kimi telli musiqi alətlərində çalıb. Yavuz Taner, musiqi karyerası ərzində bir çox tanınmış artistlə əməkdaşlıq edib və onun əsərlərini Bülent Ersoy, Hüseyin Altın, Müslüm Gürses kimi sənətkarlar ifa ediblər. 1987-ci ildə Türküola Müzik Yapım şirkətinin buraxdığı "Yaşamanın Kuralı" adlı albümünü təqdim edib, bu albüm daha sonra Elenor Plakçılıq tərəfindən "Sende Sevgi Yok" adı ilə yenidən yayımlanıb. Eyni il "Gitme" adlı mahnısı ilin ən yaxşı mahnısı seçilib. 1988-ci ildə İbrahim Tatlısesin "Kara Zindan" albümünün rəhbərliyini götürüb və 1990-cı ildə Müzik Dergisi tərəfindən keçirilən müsabiqədə Ən Yaxşı Rəssam Oskarını qazanıb. Yavuz Taner, 14 fevral 1990-cı ildə İstanbulda ürək çatışmazlığından 41 yaşında həyatını itirib. Onun iki oğlu var - Umut və Barış, ikisi də musiqi ilə məşğuldur.

13 Temmuz 1961

Zuhal Gencer Erkaya, 1961-ci ildə İstanbuldə anadan olub. Ekran sevərlər tərəfindən xüsusilə 1996-cı ildə yayımlanan "Şaşıfelek Çıkmazı" serialında canlandırdığı İnci xarakteri ilə tanınır. Teatr təhsili almış Gencer, karyerasına 1984-cü ildə Taner Barlas və dostları ilə birlikdə Taner Barlas Mim Teatrının yaradılmasında iştirak edərək başlayıb. Bu teatrda 5 il çalışdıqdan sonra, 1989-cu ildə Bakırköy Bələdiyyə Teatrının yaradılması mərhələsində iştirak etmiş və "Zilli Zarife" adlı oyunda aktyor kimi yer almışdır. Gencer, Gülriz Sururi Teatrı, Yeditepe Aktyorları və Teatr Studiyası kimi bir çox önəmli teatrda da fəaliyyət göstərmişdir. Kocaeli Şəhər Teatrının qurucularından biri olan Zuhal Gencer, hazırda bu teatr ilə işlərini davam etdirir. Teatr karyerasının yaninda, bir çox filmdə və serialda da rol alıb. "Gecenin Öteki Yüzü", "Devlərin Ölümü", "Issızlığın Ortasında", "Babam Askerde", "Yersiz Yurtsuz", "Limon Ağacı", "Güldünya", "Uçurum", "Sevdaluk", "Hamının Çiftliyi", "Ulak", "Sinekli Bakkal", "Kabuslar Evi: Tanıdık Yabancı", "Anne", "Bir Nefes Yeter", "Tamammıyız?" kimi yapıların heyətində çalışıb. 2018-ci ildə Kanal D ekranlarında yayımlanan "Gülizar" serialında Candan xarakterini canlandırmış, 2019-cu ildə isə ATV ekranlarında yayımlanan "Canevim" serialında Günnur xarakteri ilə aktyor heyətinə qatılmışdır. Zuhal Gencer evlidir və bu evliliyindən bir oğlu vardır. Teatr və kino karyerasında bir çox mükafat qazanan Gencer, 2002-ci ildə 14-cü Ankara Film Festivalında Ən Yaxşı Köməkçi Qadın Aktyor mükafatını, 1995-ci ildə isə 32-ci Antalya Film Festivalında Ən Yaxşı Qadın Aktyor mükafatını əldə edib.

13 Temmuz 2007

Lamine Yamal, 13 iyul 2007-ci ildə İspaniyanın Esplugues de Llobregat şəhərində anadan olub. Gənc yaşına baxmayaraq, Barcelona klubunda peşəkar futbol karyerasına davam edən Lamine, 2013-cü ildən etibarən Barcelona-nın gənclər komandasına qoşulub. 2022-ci il mövsümündə peşəkar müqavilə imzalayaraq Barcelona U16 və U19 komandalarında forma geyinib. 29 aprel 2023-cü ildə La Ligadakı ilk matçına Real Betis-ə qarşı çıxıb və bu oyunda 83-cü dəqiqədə Gavi-nin yerinə daxil olub. Lamine Yamal, Barcelona tarixində A komandaya çağırılan ən gənc futbolçu kimi tanınır. O, mükəmməl top sürmə, pas vermə və qol atma bacarıqlarına malik sol ayaqlı bir forvetdir və adətən sağ cinahda oynayır. Barcelona-nın əfsanəvi simalarından Xavi, Yamal üçün "yetenəkli bir oyunçu" ifadəsini işlədib və onun yeni Messi ola biləcəyini qeyd edib. Lamine, İspaniya U15, U16, U17 və U19 milli komandalarında da iştirak edib. 16 yaşında və 1.70 m boyunda olan Lamine Yamal, futbol karyerasını Barcelona-da davam etdirir.

13 Temmuz 1902

Cemal Nadir Güler, 13 iyul 1902-ci ildə Bursa şəhərində anadan olub və 27 fevral 1947-ci ildə 45 yaşında dünyasını dəyişib. Müasir Türk karikaturasının qurucularından biri sayılan Güler, 'Amcabey', 'Efruz Bey', 'Dalkavuk', 'Akla Kara', 'Dede ilə Torun', 'Salamon' və 'Yeni Zengin' kimi karikatura tiplərinin yaradıcııdır. Karikaturalarında sosial hadisələrə yer verməsi və yerli xüsusiyyətlərə önəm verməsi, karikatura sənətinin yayılmasında mühüm rol oynamışdır. Ailəsi dar gəlirli olan Cemal Nadir, gənc yaşda işləməyə başlayıb, əvvəlcə bir kasnakçının, sonra isə bir maşın təmircisinin yanında çıraklıq edib. Daha sonra tabela rəssamlığı ilə məşğul olmuş və ibtidai məktəblərdə rəsim müəllimliyi də etmişdir. İlk karikaturası 1920-ci ildə Sedat Simavi tərəfindən çap olunan 'Diken' jurnalında dərc olunub. 1923-cü ildə Melahat xanımla evlənib və bu evlilikdən Gönül Güler adında bir qızı dünyaya gəlib. 1924-cü ildən 'Akbaba' jurnalında, 1926-cı ildən isə 'Resimli Dünya' jurnalında karikaturalar çizməyə başlayıb. 1928-ci ildən 'Akşam' qəzetində gündəlik karikaturalar çizməyə başlayıb və 15 il burada çalışıb. Cemal Nadir, 1943-cü ildə 'Akşam' qəzetindən ayrılaraq 'Cumhuriyet' qəzetinə keçib. İkinci Dünya Müharibəsi dövründə Adolf Hitlerin faşizmini karikaturaları ilə tənqid edib. 1941-ci ildə Vedat Günyol ilə birlikdə uşaqlara yönəlik 'Arkadaş' adlı bir jurnal nəşr edib, 1942-1944-cü illər arasında isə 'Amcabey' adlı humor jurnalı çıxarıb. Ölümündən sonra, İstanbulda və Burçada bir çox anma tədbirləri keçirilmiş, adına beynəlxalq karikatura müsabiqələri təşkil edilməyə başlanmışdır.

13 Temmuz 1944

Nino Varon, 13 iyul 1944-cü ildə İsrailin Kudüs şəhərində anadan olub. Yəhudi kökənli bir müzisyen və prodüser kimi tanınan Varon, Türkiyə vətəndaşlığına malikdir. Ailəsi, Nino doğulduqdan sonra Kudüsdən İstanbula qayıdıb. Uşaqlığı İstanbulda keçib. 13 yaşında yaşadığı bir sağlamlıq problemi onu müziyə yönəldib. Orta məktəbdə gitara çalmağı öyrənib və bu dövrdə musiqiyə marağı başlayıb. Orta təhsilini İstanbulun Şişli rayonundakı bir xüsusi liseydə tamamlayıb. Universitetə getməyi düşünməyib. 1965-ci ildə hərbi xidmətini Sivasda başa vurub və hərbi xidmətdən sonra peşəkar musiqi həyatına atılıb. İstanbuldakı Cem Karaca və Barış Manço kimi məşhur isimlərlə tanış olub, caz klublarında səhnə alıb. 1967-ci ildə Odeon-da musiqi prodüseri kimi fəaliyyətə başlayıb və burada Türkiyədə yayımlanacaq xarici parçaları seçib. 1970-ci ildə nişanlısından ayrılması onun söz yazarlığı karyerasının başlanğıcını təşkilledib. Bu dövrdə yazdığı "Hasret" mahnısı Tanju Okan tərəfindən ifa olunub və böyük hitə çevrilib. Nino Varon, 70-dən çox müğənni ilə işləyib, bir çox məşhur mahnının söz yazarı və prodüseri olub. 1973-cü ildə evləndiyi Jenny ilə iki övlad sahibi olub. 2005-ci ildə yoldaşını itirdikdən sonra onun xatirəsinə mahnılar yazmağa başlayıb. Nino Varon, musiqi karyerasında bir çox mükafat qazanıb və Türkiyə musiqisinə mühüm töhfələr verib.

13 Temmuz 1882

İbrahim Çallı, 13 iyul 1882-ci ildə Türkiyənin Denizli şəhərində anadan olub və Türk rəsm sənətinin əhəmiyyətli simalarından biri kimi tanınır. 22 may 1960-cı ildə İstanbuldakı vəfat edərək 78 yaşında hayata gözlərini yumub. Rəssamlıq fəaliyyətinə 14-cü nəsil rəssamlardan biri kimi başlayan Çallı, bir çox önəmli Türk rəssamının yetişməsinə dəstək verib. Sanayi-i Nefise Məktəbində təhsil aldıqdan sonra, Fransanın Paris Güzel Sanatlar Məktubunda impersyonizm təsirində əsərlər yaradıb. Çallı, Türk rəsmindəki yenilikləri ilə tanınaraq, klassik təlimlərin sərhədlərini aşaraq yeni bir təbiət və fiqur anlayışı inkişaf etdirib. Xüsusilə, Atatürk portreti ilə tanınan sənətçi, bir çox əhəmiyyətli əsərlərə imza atıb. Çallı, sənət həyatı boyunca bir çox sərgilərdə iştirak edib və əsərləri ilə Türk sənətinə mühüm töhfələr verib.

13 Temmuz 1826

Stanislao Cannizzaro, 13 iyul 1826-cı ildə İtaliyanın Siciliya bölgəsində yerləşən Palermo şəhərində anadan olub. Anası Anna Di Benedetto, atası isə Polis Ümumi Müdirliyi rəhbəri Mariano Cannizzaro-dur. Gənc yaşlarında tibb təhsili almaq üçün universitetə daxil olub, lakin qısa müddət sonra kimya sahəsinə yönəlmişdir. Palermo, Napoli və Pisa universitetlərində kimya və fizika təhsili alıb. 1853-cü ildə öz adı ilə anılan reaksiyanı kəşf etmiş və kimya elminə əhəmiyyətli töhfələr vermişdir. 1858-ci ildə Amedeo Avogadro-nun hipotezini öyrənərək atom kütlələri məsələsini aydınlaşdırmışdır. 1860-cı ildə Karlsruhe-də keçirilən beynəlxalq kimya konfransında Avogadro-nun hipotezini dəstəkləyən çıxış etmiş və bu sayədə atom və molekul anlayışlarının anlaşılmasına yardımçı olmuşdur. 1871-ci ildə senator seçilmiş və ictimai sağlamlıqla bağlı məsələlərə diqqət ayırmışdır. 1891-ci ildə kimyaya atom nəzəriyyəsi sahəsindəki yeniliklərinə görə Copley medalı ilə təltif edilmişdir. Stanislao Cannizzaro, 10 may 1910-cu ildə Roma, İtaliyada 84 yaşında vəfat etmişdir.

13 Temmuz 1846

Şair Eşref, əsl adı ilə Mehmet Eşref, 13 iyul 1846-cı ildə Manisa'nın Kırkağaç rayonu, Gelenbe kəndində anadan olub. Türk ədəbiyatının hiciv ustası kimi tanınan Eşref, hicivləri ilə dövrünün sosial problemlərinə cəsarətlə toxunmuşdur. Atası din adamı Usulizade Hafız Mustafa Efendi, anası isə hafız və şair olduğu iddia edilən Arife Hanımdır. İlk təhsilini Gelenbe'də tamamladıqdan sonra Manisa'da Hatuniye Mədrəsəsində ərəb və fars dillərindən dərs almış, ayrıca xüsusi müəllimlərdən riyaziyyat və tarix öyrənmişdir. 1870-ci ildən etibarən Manisa Vilayəti Tahrirat Kalemində məmur kimi işə başlamışdır. Eşref, Şərq vilayətlərində olduğu dövrdə erməni dilində danışmağı və fransızca oxumağı öyrənmişdir. Gördes kaymakamlığı zamanı yolsuzluqları hicv etdiyi üçün ittihamlarla üzləşmiş, içki içməyə meyilli olması və hicivləri səbəbindən dövlət məmurluğu dövrü uğurlu keçməmişdir. 1902-ci ildə Jön Türklerle əlaqəsinə görə həbs olunmuş və bir il müddətinə cəzaya məhkum edilmişdir. Cəzası bitdikdən sonra İzmir'də nəzarət altında saxlanmış, 1904-cü ildə Misirə qaçmışdır. Misirdə Curcuna və Zuhûrî kimi yumor jurnallarında şeirləri dərc olunmuş, 1904-1908-ci illər arasında altı kitabı nəşr edilmişdir. 1908-ci ildə II. Meşrutiyyətin elan olunması ilə birlikdə ölkəyə dönmüş, İzmir'de “Edeb Yahu” və İstanbul'da “Eşref” adlı mizah jurnallarında baş redaktorluq etmişdir. 1909-cu ildə təqaüdə çıxaraq Kırkağaç'a köçmüş və yaşamının qalan hissəsini burada keçirmişdir. Şair Eşref, 22 may 1912-ci ildə Manisa, Kırkağaç'da vərəm xəstəliyindən 66 yaşında vəfat etmişdir. Öz əsərlərində ictimai mövzulara yer vermiş, hicivlərini əsasən qəzəl, kasidə, muhammes və qıta formasında qələmə almışdır. Şair Eşref, Türk ədəbiyyatında hiciv şeirinin ən gözəl nümunələrini verən bir şair kimi xatırlanır.

13 Temmuz 1954

13 Temmuz 1953

Selçuk Yöntem, 13 iyul 1953-cü ildə İstanbulun Eyüp səmtində anadan olub. Əslən Sakarya vilayətindən olan Yöntem, təhsil həyatına Şişli Terakki Liseyində başlayıb, daha sonra isə Ankara Dövlət Konservatoriyası Tiyatro Yüksək Bölümünü bitirib. Oyunculuq kariyerasına addım atan Yöntem, Türkiyənin tanınmış aktyorlarından biri halına gəlib. 71 yaşında olan Yöntem Yengeç bürcüdür və Fenerbahçe futbol klubunun həvəsli azarkeşidir. O, həyat yoldaşı Cihan Yöntemlə birgə yaşayır və onların Iraz Yöntem adlı bir övladı var. Yöntem, kariyeri boyunca bir çox önəmli layihələrdə iştirak edərək Türk televiziya və kino dünyasında iz buraxan bir şəxsiyyət olub. Aktyorluq istedadı və səhnə performansları ilə geniş bir pərəstişkar kütləsi qazanıb. Yöntem, həm dramatik, həm də komediya janrındakı əsərlərdə uğurlu çıxışlar edərək izləyicilərin rəğbətini qazanıb. Öz üslubu və səhnə hakimiyyəti ilə diqqət çəkən Yöntem, Türk teatrsının önəmli simalarından biri kimi tanınır. Hayatı boyunca bir çox çətinliklərlə qarşılaşıb, amma hər zaman əzmlə mübarizə aparıb. Sənət həyatı boyunca bir çox mükafat qazanmış və Türk mədəniyyətinə töhfələr vermişdir. Selçuk Yöntem, sosial media platformalarında da aktivdir və pərəstişkarları ilə əlaqə saxlayır. Resmi veb saytı vasitəsilə də fanları ilə ünsiyyətdədir.

13 Temmuz 2022

Doğan Keskik, 13 iyul 2022-ci ildə İstanbulda anadan olub. Hələ 1 yaşında olan Doğan, aktyorluq kariyerinə 8 aylıq ikən başlayıb. İlk olaraq "Kardeşlerim" adlı serialda Umutcan Eren obrazını canlandıraraq diqqətləri üzərinə çəkməyi bacarıb. Bu serial ATV kanalında yayımlanır və Doğanın kariyerində mühüm bir dönüm nöqtəsi rolunu oynayıb. Doğan, "Kardeşlerim" serialında baş rol ifaçısı Fadik Sevin Atasoyun kiçik oğlu kimi yer alıb. Daha əvvəl də kamera önündə təcrübə qazanıb və böyük bəyənmə toplayıb. Həmçinin, "Veda Mektubu" adlı serialda Mahmut Biterin oğlu Doruk Biter obrazıyla da izləyicilərin qarşısına çıxıb. Doğan Keskik, sosial media platformalarında da aktivdir, Instagram hesabı atasının, Hamdi Keskikin idarəçiliyi altındadır. Rəsmi Instagram hesabı @dogankeskik, YouTube video kanalı isə @DoganKeskikdir. Doğan, ana və ata tərəfdən əsli Rizəli olsa da, gənc yaşlarına baxmayaraq, aktyorluq kariyerinə sürətlə başlamış və izləyicilərin marağını cəlb etməyi bacarıb.

14 Temmuz 1992

Malik Blumenthal 14 iyul 1992-ci ildə Berlində, Almaniyada anadan olub. Hal-hazırda 33 yaşında olan Malik, aktyor kimi tanınır. Doğum tarixinə görə, Yengeç bürcünə aiddir. Təhsil durumu ilə bağlı dəqiq məlumat yoxdur; buna görə də hansı məktəbdən məzun olduğu və təhsil həyatı ilə bağlı ətraflı məlumat təqdim edilə bilmir. Aktyorluq kariyerasına dair məlumatlar məhduddur, lakin ümumilikdə aktyorluq sahəsində özünü inkişaf etdirmişdir. Malikin boyu 1,81 sm, çəkisi isə 82 kg-dır. Göz rəngi isə qəhvəyi göstərilmişdir. Şəxsi həyatı ilə bağlı isə həyat yoldaşı və ya sevgilisi haqqında heç bir məlumata rast gəlinməyib. Həmçinin, Türkiyədə hansı futbol komandasını dəstəklədiyinə dair də məlumat yoxdur. Malik Blumenthal kariyerasında mühüm bir uğur qazanmış və aktyorluq sahəsində özünə yer etmişdir. Lakin onun həyatında qarşılaşdığı çətinliklər və müvəffəqiyyətləri haqqında daha çox məlumata sahib olunmamışdır. Ümumilikdə, Malikin həyatı və kariyeri haqqında daha ətraflı məlumat əldə etmək üçün əlavə mənbələrin araşdırılması tələb olunur.

14 Temmuz 1979

Erkan Baş, 14 iyul 1979-cu ildə Almaniyanın Berlin şəhərində anadan olub. Ailəsi Almaniyaya işçi kimi köçüb, daha sonra İstanbul şəhərinə qayıtmaq qərarı alıb. Uşaq illərini İstanbulun Alibeyköy məhələsində keçirən Baş, burada ibtidai, orta və lisey təhsilini tamamlayıb. İstanbul Universitetinin ədəbiyyat fakültəsinin elm tarixi bölümündən məzun olmuş və eyni sahədə magistratura təhsili alıb. Universitet təhsilini başa vurduqdan sonra, "Elm Tarixi Araşdırmaları" jurnalının baş redaktoru vəzifəsini icra edib və İstanbul Texniki Universitetinin İnsan və Cəmiyyət Elmləri bölümündə qonaq müəllim kimi fəaliyyət göstərib. Lakin universitetdəki yeməkxananın özəlləşdirilməsinə etiraz etdiyi üçün uzaqlaşdırma cəzası alıb və akademik karyerası yarımçıq qalıb. Gənc yaşlarından siyasətə atılan Erkan Baş, əvvəlcə Sosialist İktidar Partiyasına üzv olub, daha sonra Türkiyə Kommunist Partiyasında müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 2009-cu ildə TKP-nin başkanı seçilib, 2014-cü ildən sonra isə Xalqın Türkiyə Kommunist Partiyasında baş katib vəzifəsinə təyin edilib. 2017-ci ildə Türkiyə İşçi Partiyasını təsis edib və 2018-ci il Türkiyə ümumi seçkilərində Xalqların Demokratik Partiyasından millət vəkili namizədi olub. Seçkilərdə uğur qazanaraq millət vəkili seçilən Baş, 11 oktyabr 2018-ci ildə Türkiyə İşçi Partiyasına qoşulub. Hal-hazırda Türkiyə İşçi Partiyasının başqanı olaraq fəaliyyətinə davam edir. Erkan Baş, "Yaşamaq Üçün Sosializm" adlı kitabın müəllifidir və müxtəlif nəşrlərdə köşe yazıları yazır. 14 may 2023-cü il tarixində keçirilən ümumi seçkilərdə İstanbulun 3-cü bölgəsindən millət vəkili seçilib.

14 Temmuz 1930

Yılmaz Gruda, əsl adıyla Ahmet Yılmaz Gruda, 14 iyul 1930-cu ildə İstanbulda anadan olub. Təhsil durumu orta ixtisas səviyyəsində qeyd edilib. Aktyor və şair kimi tanınan Gruda, Türk sənət dünyasında əhəmiyyətli bir yer tutub. 93 yaşında, 25 iyul 2023-cü ildə böyrək çatışmazlığından dünyasını dəyişib. Ölümündən əvvəl, 94 yaşında olacaqdı. Yengeç bürcünə aid olan Gruda, kariyəri boyunca bir çox mühüm layihələrdə iştirak edib və Türk teatrına dəyərli töhfələr verib. Evlilikləri arasında Türkan Gruda (1985-2014), Ayşen Gruda (1965-1976) və Tolga Tiğin (1957-1963) olub. İki övladı var: Elgin Gruda və Elvan Gruda. Yılmaz Gruda, sənət həyatı boyunca bir çox çətinliklərlə üzləşib, lakin həmişə iradəsi və istedadı ilə bu çətinliklərin öhdəsindən gələ bilib. İstedadlı sənətçi, Türk ədəbiyyatında və səhnəsində qoyduğu izlərlə xatırlanacaq və anılacaq.

14 Temmuz 1982

Bedir Bedir, Mimar Sinan Universitetinin Teatr Bölümünün məzunudur və successful teatrçı, aktyordur. İlkokul təhsilini doğulduğu şəhər olan Erzurumda alıb. Yengeç bürcüdəndir. Sonra orta məktəb və lisey təhsilini Bursa şəhərində tamamlayıb və 1999-cu ildə Bursa Şəhər Teatrına qatılıb. 2007-ci ildəsə Mimar Sinan Universitetinin Teatr Bölümündən məzun olub. Məzuniyyətindən sonra Teatr Oyunevi ilə əməkdaşlıq edən Bedir Bedir, 2011-ci ildə həmin universitetdə yüksək magistratura proqramına başlanğıc verib. Bu günə qədər "Aşk və Gelin", "Yabancı Gelin", "Gölgedekilər", "Maral", "Mahrumlar", "Olanlar Oldu", "Bu Sayılmaz", "İstanbul’lu Gelin" və "Kelebeklər" adlı film və seriallarda rol alıb. Həmçinin, "Beklerken", "Yalnızlar Kulübü", "TOL", "Son Bir Kez", "Tiyatro Öldü", "Şapkalı O… Çocuğu", "Üst Kattaki Terörist", "İstenmeyen", "Ev’vel Zaman" və "Kardeşlerimi Arıyorum" adlı teatr oyunlarında da səhnəyə çıxıb.

14 Temmuz 1990

Efecan Dianzenza, 14 iyul 1990-cı il tarixində İngiltərənin dinamik şəhəri Londonda dünyaya göz açıb. O, türk bir ana və ingilis bir atanı övladıdır. Hələ üç yaşında olanda, ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə köçərək İzmirin gözde bölgələrindən biri olan Karşıyaka’ya yerləşiblər. Kiçik Efecan, bu gözəl sahil şəhərində böyüyərək futbol sevgisini 9 yaşında Karşıyaka Spor Klubunda kəşf edib. Futbol həyatı 14 yaşında Antalya Spor Klubuna transfer olunması ilə yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Musiqi ilə macərası da, Antalya’dakı dostları sayəsində başlayıb; öz evində yaratdığı studiyada mahnılar yazmağa və yeraltı musiqi layihələri hazırlamağa başlayıb. İki il Antalya’da yaşadıqdan sonra, arzularının ardınca İstanbulun cəlbedici atmosferinə qədəm qoyub. Bu şəhərdə İstanbul Büyükşehir Belediye Spor Klubuna qoşularaq idman karyerasına yeni bir istiqamət verib. Eyni zamanda, gecə həyatının ayrılmaz bir parçası olan DJ-lik edərək musiqinin fərqli yönlərini yaşama fürsəti də əldə edib. Lisey təhsilini uğurla başa vurduqdan sonra, universitet imtahanlarına girərək Anadolu Universitetinin İdman Akademiyası üzrə məşqçilik fakültəsini qazanıb. 2010-cu ildən Model of Models yarışmasında Türkiyə birincisi olaraq modellik dünyasına ilk addımını atıb; ardınca Endoneziyada keçirilən Mister International yarışmasında ölkəsini təmsil edərək dünya sıralamasında 6-cılıq əldə edib. R&B musiqisi ilə də maraqlanan Efecan, Türk media tərəfindən yerli Will Smith olaraq adlandırılır. Modellik kariyeri dövründə məşhur müğənni Petek Dinçöz ilə birlikdə "Sihirbaz" adlı musiqi videosunda yer alaraq diqqətləri üzərinə çəkib. 2011-ci ildə "Ruj İzi" adlı singlını yayımlayaraq musiqi dünyasında daha çox tanınmağa başlayıb; 2012-ci ildən etibarən isə musiqi kariyerasına əsl mənada daxil olub. 2016-cı ildə Survivor 2016 yarışmasında könüllülər komandasında iştirak edən Efecan, Acun Ilıcalı’nın təqdimatında TV8 ekranlarında yayımlanan bu çətin yarışmada özünü göstərməyi bacarıb. Efecan Dianzenza, kariyeri boyunca bir çox maneələrlə qarşılaşsa da, azmi, iradəsi və istedadı sayəsində bu çətinlikləri dəf edərək uğur pillələrini sürətlə dırmaşıb.

14 Temmuz 1966

Matthew Fox, 14 iyul 1966-cı ildə Uayominq ştatının Crowheart şəhərində anadan olub. Loretta və Francis Fox'un üç oğlundan ortancası olan Matthew, ailəsinin at fermasında böyüyüb. Təhsil həyatına Uayominqdakı Wind River Liseyində başlayıb və sonra Kolumbiya Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsinə qəbul edilib. Burada, Columbia Lions futbol komandasında iştirak edib və 1988-ci ildə məzun olub. Məzuniyyətindən sonra Wall Street-də karyera qurma arzusuyla bir iş görüşməsinə gedib, lakin bu sahədə özünü tapa bilməyib. Qız dostunun anasının model agentliyinin tövsiyəsi ilə modellik etməyə başlayıb və aktyorluq karyerasına Atlantic Theatre Company ilə adım atıb. İlk aktyorluq təcrübəsini 25 yaşında "Wings" serialında yaşayıb. 1994-cü ildə "Party of Five" serialında Charlie Salinger obrazı ilə böyük bir uğur qazanıb. Bu rol ilə gənc qızların sevgisini qazanan Matthew, People Magazine tərəfindən "Dünyanın 50 Ən Gözəl İnsanı" arasında göstərilib. 2004-cü ildə "Lost" serialında Dr. Jack Shephard obrazını canlandıraraq beynəlxalq şöhrət qazanıb. İlk olaraq köməkçi xarakter James 'Sawyer' Ford üçün seçmələrə qatılıb, lakin istehsalçılar onu Dr. Shephard roluna seçiblər. "Lost" serialındakı performansı ilə 2005-ci ildə Golden Globe mükafatı üçün namizəd olub və Satellite Award ilə Screen Actors Guild Award kimi prestijli mükafatlara layiq görülüb. Matthew Fox, 1992-ci ildən Margherita Ronchi ilə evlidir və cütlüyün iki övladı var. Boş vaxtlarında Philadelphia Eagles və Toronto Blue Jays komandalarını dəstəkləyir və "Lost" serialındakı dostları ilə evində partilər təşkil edir.

14 Temmuz 1998

Serdar Bileke, 14 iyul 1998-ci ildə Kocaeli'nin İzmit rayonunda anadan olub. Əslən İzmirli olan Bileke, manken, model və aktyor kimi tanınır. İlk, orta və lise təhsilini İzmitdə tamamladıqdan sonra universitet təhsilinə İstanbul Universitetində Hücresel və Molekular Biologiya ilə Beynəlxalq Ticarət və Logistika fakültələrində davam edib. Aktyorluq karyerasına model olaraq başlayan Bileke, ilk rolunu Fox TV-də yayımlanan "Gorbi" adlı serialda alıb. Daha sonra yenidən Fox TV-də yayımlanan "Darmaduman" adlı serialda rol alaraq diqqətləri üzərinə çəkməyə müvəffəq olub. Serdar, 2019-cu ildə "I am a Model" proqramını uğurla tamamlayıb və İstanbul Moda Akademisində təhsil alıb. Bu dövr ərzində sektordakı əhəmiyyətli isimlərlə tanış olub və bir çox dəfilələrdə, eləcə də müxtəlif reklam kampaniyalarında iştirak imkanı əldə edib. O, həmçinin məşhur müğənni Mabel Matiz'in "Karakol" adlı mahnısının klipində də yer alıb. Serdar Bileke, karyerasına başlayarkən yaxşı bir manken və aktyor olmağın yanında, ən əsası yaxşı bir insan olmağı hədəflədiyini qeyd edib. Onun rəsmi Instagram hesabı @serdarbileke_ olaraq tanınır.

14 Temmuz 1969

14 iyul 1969-cu ildə İzmir şəhərində anadan olan Tan Sağtürk, hələ 9 yaşında ikən balet olma arzusunu gerçəkləşdirmək qərarını verdi. İlköğretim təhsilini başa vurduqdan sonra, bale ilə dolu bir dünyanın qapılarını açaraq İzmir Dövlət Konservatoriyasında orta və lisey təhsilini davam etdi. Ardından, 1990-cı ildə Hacettepe Universiteti Ankara Dövlət Konservatoriyasının Yüksək Bale Bölümündən məzun oldu. Təhsilini Fransada davam etdirən Tan Sağtürk, orada Fransız Gənc Balesində bir il çalışdı və sonrasında Fransız Dövlət Balesində səhnəyə çıxdı. 1991-1997-ci illər arasında bu prestijli kollektivdə fəaliyyət göstərərək, Fransız Dövlət Balesinə qatılan ilk xarici sənətçi adını qazandı. Fransa da keçirdiyi illərdə 2500-dən çox təmsil ilə səhnə tozu yudu. 1997-ci ildə Türkiyəyə qayıdaraq İstanbul Dövlət Opera və Balesində baş balet kimi kariyerasına yeni bir istiqamət verdi. "Kuğu Gölü" və "Uyuyan Gözəl" kimi klassik əsərlərdəki başrol çıxışları ilə Türk izləyicilərinin qəlbində yer qazandı. Həmçinin, Bale və Dans Təhsil Mərkəzini quraraq, Türkiyədə bale və dans sənətinin inkişafına əhəmiyyətli töhfələr verdi. 2002-2003 mövsümündə Antalya Dövlət Opera və Balesində "Kalp Səsi" adlı layihəni həyata keçirərək sənətinə olan sevgisini bir daha sübut etdi. Sənət sahəsindəki nailiyyətləri ilə bir çox mükafat qazandı; bunlardan biri də prestijli Beynəlxalq Melvin Jones Mükafatıdır. 2004-cü ildə İstanbul Adıgüzel Güzel Sanatlar Liseyində bir sinifin adı onun şərəfinə verildi. 2007-ci ildə səhnəyə qoyulan "Romantika" adlı müzikalın sənət konsultasiyasını həyata keçirdiyi dövrdə, Rus əsilli Alona Ataberk ilə tanış olub həyatını birləşdirdi. Televiziya kariyerində isə 1998-2001-ci illər arasında yayımlanan "İkinci Bahar" serialındakı başrolü ilə geniş bir izləyici kütləsinə çatdı. 2002-ci ildə "İçəridəkilər" adlı filmde də rol aldı. 2007-ci ilin yayında Amerikada keçirdiyi ürək əməliyyatı ilə sağlamlıq problemləri ilə üzləşdi. 2009-cu ildə Alona Ataberk ilə evlənərək iki uşaq sahibi oldu: Ada və Teo. Sənət həyatındakı sonuncu dönüş nöqtələrindən biri 15 sentyabr 2023-cü ildə Prezident Recep Tayyip Erdoğan tərəfindən Dövlət Opera və Balesi Ümumi Müdirliyi vəzifəsinə təyin edilməsidir. Tan Sağtürk, sənəti və təhsili ilə Türk mədəniyyətinə böyük töhfələr verməyə davam edir.